ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )
689
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )
فصل ششم در مساجد و بيوت [ 1 ] معظم جهان بايد دانست كه خداى سبحانه و تعالى نقاطى از زمين را گرامى شمرده و بعنايت خويش اختصاص فرموده و آنها را جايگاه پرستش خود قرار داده است كه در اين گونه جايگاهها ثواب و اجر عبادت آدمى را دو چندان مىكند و به زبان فرستادگان و پيامبران خود بما خبر داده است تا از اين راه بندگان خود را مشمول مهر و احسان خويش سازد و طرق سعادت ايشان را آسان فرمايد . و چنان كه ميدانيم و در صحيحين نيز آمده است بهترين جايگاههاى روى زمين مساجد سهگانهء مكه و مدينه و بيت المقدساند ، اما بيت الحرام كه در مكه مىباشد همان بيت ابراهيم ، ص ، است كه خداوند ويرا بساختن آن امر فرمود تا بمردم اعلام كند در آن حج گزارند ، از اين رو وى و پسرش اسماعيل آن را بنيان نهادند چنان كه در قرآن عظيم آمده است [ 2 ] و امر خدا را ابراهيم در آن باره انجام داد و اسماعيل با هاجر و كسانى از « جرهم » [ 3 ] كه با ايشان آمده بودند ، در آن سكونت گزيدند تا آنكه اسماعيل و هاجر جان بجان آفرين تسليم كردند و در حجر [ 4 ] آن دفن شدند . و بيت المقدس ( بيت داود و سليمان بود كه خدا آن دو را به بنيان نهادن مسجد و نصب هياكل آن امر فرمود ) [ 5 ] و بسيارى از پيامبرانى كه از فرزندان اسحاق ، ع ، اند در پيرامون آن دفن شدهاند . و مدينه جايگاه هجرت پيامبر ما محمد ، ص ، است كه خداى تعالى ويرا بمهاجرت بدان شهر و بر پا داشتن دين اسلام در آن امر فرمود و از اين رو پيامبر
--> [ 1 - ) ] منظور : بيت الحرام يا بيت العتيق ( خانهء خدا ) و بيت المقدس است . در « ينى » البيوت المعظمة و در چاپهاى مصر و بيروت : البيوت العظيمه و گويا صحيحتر « ينى » باشد . [ 2 - ) ] اشاره به : و إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ من الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ 2 : 127 . سورهء بقرة ، آيهء 121 [ 3 - ) ] جرهم ( بضم ج - ه ) قبيلهايست از يمن كه در حوالى مكهء معظمه فرود آمدند و حضرت اسماعيل عليه السلام در آن قبيله تزوج كرد ( منتهى الارب ) . [ 4 - ) ] حجر ( بكسر ح ) گرداگرد كعبه اندرون حطيم از سوى شمال ( منتهى الارب ) [ 5 - ) ] از « ينى »